Pytanie o podatki w referendum jest nieważne?

W następną niedzielę odbędzie się referendum, w którym władza zapyta nas m.in. o rozstrzyganie wątpliwości podatkowych na korzyść podatnika. Pytanie będzie brzmieć: Czy jest pani/pan za wprowadzeniem zasady ogólnej rozstrzygania wątpliwości co do wykładni przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika?

Już samo pytanie wydaje się być dość zawiłe i niezrozumiałe. Potwierdza to dr Karolina Tetłak z Katedry Prawa Finansowego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego.
- Tło całej zasady a także obowiązywania jej w polskim prawie jest na tyle złożone, że przeciętny czytelnik tego pytania referendalnego może odnieść złudne wrażenie, że nagle Polska stanie się dla niego rajem podatkowym, jak tylko postawi krzyżyk przy „tak” – wyjaśnia dr Tetłak.

Ekspertka przyznaje, że to pytanie na referendum nie powinno się znaleźć jeszcze z jednego powodu. Sejm bowiem przyjął poprawkę do nowelizacji ordynacji podatkowej, która zakłada, że wątpliwości będą rozstrzygane na korzyść podatnika. Dlatego posłowie rozwiązali już wcześniej dylemat postawiony w pytaniu referendalnym.
- Na początku czerwca taka zasada została tak czy siak wprowadzona do polskich przepisów – dodaje Tetłak – Nie czekając na wynik tego referendum Sejm i tak uchwalił w ordynacji podatkowej taką właśnie zasadę, która mówi, że „w razie nie dających się rozstrzygnąć wątpliwości, rozstrzyga się je na korzyść podatnika”. Czyli taką zasadę zapisaną w ordynacji już mamy, bez względu na to co w referendum zostanie rozstrzygnięte.

Pytanie padnie 6 września pomimo że tak czy inaczej wejdzie w życie 1 stycznia 2016 roku. Przyjęcie ustawy przez Sejm nie powoduje wykreślenia pytania z kart referendalnych. Można więc uznać, że trzecie pytanie... jest nieważne.
- Proszę pamiętać, że wokół tego było polityczne zamieszanie – mówi dr Tetłak – Zarzucano, że jest to populistycznie postawiona propozycja do referendum. Zostało to zaproponowane przed wyborami prezydenckimi, przez wówczas urzędującego prezydenta, który walczył o kolejną kadencję. A w międzyczasie rząd, który należy do tej samej frakcji politycznej, co ustępujący prezydent, uchwalił szybko ten zapis wbrew zaleceniom Ministerstwa Finansów. Przy wsparciu ekspertów od prawa podatkowego odradzało wprowadzenie tej ustawy, nie dlatego, że chce na niekorzyść podatnika rozstrzygać spory, ale dlatego, że przepis został źle sformułowany. Chyba wszyscy komentatorzy go krytykują. To jest typowy bubel legislacyjny.

Według ekspertów nie wiadomo kto te wątpliwości, które pojawiają się w pytaniu miałby rozstrzygać.
- Czy jest to przepis wiążący organy podatkowe, czy wiążący sądy? - pyta ekspertka – Jest to absolutnie niejasne, bo nie wiadomo w ogóle kto jest adresatem tego przepisu.

Przepis wejdzie w życie 1 stycznia przyszłego roku. Jedną rzeczą, która może stanąć temu na przeszkodzie... jest kworum na referendum, w którym większość zakreśli „nie” przy tym pytaniu.
- Ciekawe co się stanie, jeśli podatnicy powiedzą „Nie, nie chcemy tej zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, bo jest ona populistyczna i fikcyjna”? - zakłada doktor – I pojawia się pytanie – co zrobi rząd? Czy ten przepis zostanie wykreślony? Czy popracują nad tym, żeby był lepiej sformułowany? Bo on w tej chwili nie broni interesów podatnika. Osobiście uważam, że ten przepis będzie martwy, albo przynajmniej „półzdechły”.

Referendum już 6 września. Całego materiału na temat trzeciego pytania w referendum posłuchać możecie w naszym playerze.