Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2021

Spisy powszechne są badaniami pełnymi - obejmują całą populację ludności. Oznacza to, że dane uzyskiwane w wyniku spisu powszechnego pochodzą od wszystkich obywateli. Co istotne, w przypadku wielu cech demograficzno-społecznych, jak np. wyznanie, narodowość czy stopień niepełnosprawności, spisy powszechne są dla państwa jedynym źródłem danych.

Spis ludności i mieszkań jest badaniem obowiązkowym, realizowanym co 10 lat w oparciu o przepisy ustawy, a także zgodnie z zaleceniami i standardami organizacji międzynarodowych. Jest to jednocześnie największe przedsięwzięcie statystyczne podejmowane nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie.

Uzyskane podczas spisu powszechnego dane umożliwią analizę i ocenę zróżnicowania przemian demograficznych i społecznych w kraju w dowolnych przekrojach terytorialnych.

Spisem objęte są:

• osoby fizyczne stale zamieszkałe i czasowo przebywające w mieszkaniach, budynkach i innych zamieszkanych pomieszczeniach niebędących mieszkaniami, osoby fizyczne niemające miejsca zamieszkania, 
• mieszkania, budynki, obiekty zbiorowego zakwaterowania oraz zamieszkane pomieszczenia niebędące mieszkaniami. 

Po raz pierwszy w historii polskiej statystyki publicznej samospis internetowy w ramach NSP będzie obowiązkowy. W przypadku jeżeli (np. ze względu na zaawansowany wiek, stan zdrowia czy niepełnosprawność) realizacja samospisu będzie niemożliwa, badanie przeprowadzą rachmistrze bezpośrednio, bądź telefonicznie.

Metoda obowiązkowa:

• samospis internetowy - przeprowadzany za pośrednictwem interaktywnej aplikacji dostępnej od 1 kwietnia na stronie internetowej - spis.gov.pl. W ramach tej metody respondenci na własnych komputerach lub urządzeniach mobilnych, uzupełnią wymagane dane. Respondent może także skorzystać ze specjalnie przygotowanego stanowiska do samospisu w każdym urzędzie gminy, bądź z możliwości "Spisu na żądanie" przeprowadzanego przez infolinię spisową: (22) 279 99 99 w kanale "Spisz się przez telefon". 

• wywiad telefoniczny - przeprowadzany od 16 kwietnia wspierany programem komputerowym
• wywiad bezpośredni - przeprowadzany od 16 kwietnia przez rachmistrza spisowego i rejestrowany na elektronicznym urządzeniu przenośnym

• charakterystyka demograficzna osób
• aktywność ekonomiczna osób
• poziom wykształcenia
• niepełnosprawność
• migracje wewnętrzne i zagraniczne
• charakterystyka etniczno-kulturowa
• stan i charakterystyka zasobów mieszkaniowych (mieszkania i budynki) 

Wszystkie dane osobowe przetwarzane w ramach prac spisowych są poufne i podlegają szczególnej ochronie, na zasadach określonych w ustawie o statystyce publicznej oraz w ustawie o ochronie danych osobowych. Dane osobowe od momentu ich zebrania stają się danymi statystycznymi i objęte są tajemnicą statystyczną, a osoby wykonujące prace spisowe są zobowiązane do jej przestrzegania. Przed przystąpieniem do pracy rachmistrzowie są pouczani o istocie tajemnicy statystycznej i sankcjach za jej niedotrzymanie. Dane pozyskane podczas spisów mogą być wykorzystywane wyłącznie do opracowań, zestawień i analiz statystycznych oraz do aktualizacji operatów do badań statystycznych prowadzonych przez służby statystyki publicznej.

Weryfikacja tożsamości rachmistrza spisowego

Rachmistrz spisowy, przy wykonywaniu czynności w ramach bezpośredniego wywiadu, posługiwać będzie się umieszczonym na widocznym miejscu identyfikatorem, zawierającym m.in. imię i nazwisko oraz zdjęcie rachmistrza spisowego oraz numer identyfikatora. Jego tożsamość można będzie zweryfikować przez kontakt telefoniczny z infolinią spisową GUS: (22) 279 99 99, a także w aplikacji "Sprawdź rachmistrza" na stronie - spis.gov.pl oraz stronie internetowej urzędu statystycznego.