Akcja Żonkile w Zduńskiej Woli

19 kwietnia 2026 roku przypada 83. rocznica wybuchu powstania żydowskiego w getcie warszawskim. Żółty żonkil stał się symbolem zbiorowej pamięci dzięki postaci Marka Edelmana, ostatniego przywódcy Żydowskiej Organizacji Bojowej ocalałego z powstania. W rocznicę składał bukiet żonkili przed Pomnikiem Bohaterów Getta.

Na ulicach Zduńskiej Woli w niedzielę, 19 kwietnia, upamiętniono zryw mieszkańców getta warszawskiego rozdając mieszkańcom symboliczne kwiaty. W akcję upamiętniającą bohaterstwo stawiających opór okupantom Żydów wziął udział prezydent Zduńskiej Woli Konrad Pokora oraz zduńskowolska młodzież.

Powstanie w getcie warszawskim to bohaterska zbrojna walka żydowskich organizacji bojowych z Niemcami toczona od 19 kwietnia do 15 maja 1943 roku. To największy akt zbrojnego oporu Żydów w czasie II wojny światowej, jaki rozpoczął się gdy Niemcy przystąpili do całkowitej likwidacji warszawskiego getta po wcześniejszych akcjach wywózki Żydów prowadzonych w 1942 i na początku 1943 roku.

Na terenie getta przebywało jeszcze około 50 tys. osób, gdy 19 kwietnia 1943 roku niemieckie oddziały wkroczyły do dzielnicy żydowskiej z zamiarem jej ostatecznej likwidacji. Napotkały zbrojny opór ze strony mieszkańców. Przeciwko około 2 tys. żołnierzy niemieckich stanęło kilkuset słabo uzbrojonych członków Żydowskiej Organizacji Bojowej i Żydowskiego Związku Wojskowego.

Po zakończeniu walk cały teren dzielnicy żydowskiej metodycznie spalono i zrównano z ziemią. Ci, którzy przetrwali walki, masowe egzekucje z rąk niemieckich i pożary, zostali wywiezieni głównie do obozu zagłady w Treblince. W czasie walk złapanych Żydów mordowano na miejscu. Tak zginęło około 7 tys. ludzi. Do obozów trafiło około 36 tys. osób. Tylko nieliczni mieszkańcy getta warszawskiego przeżyli wojnę.